1
Ağustos

Sağlık bebek aşı çizelgesi, bebek aşıları nasıl yapılır, bebek aşı takvimi

Yazan: Alparslan  |  Kategori: Sağlık  |  Okunma: 4.107 views
bebek aşı çizelgesi, bebek aşıları nasıl yapılır, bebek aşı takvimi

bebek aşı çizelgesi, bebek aşıları nasıl yapılır, bebek aşı takvimi

Bebeklerimiz herşeyimiz, doğar doğmaz bir anne babanın en büyük endişesidir bebeğinin sağlığı belkide tüm hayatı değişir bebekle birlikte. Bu konuda ilk akla gelende bebek aşılarıdır. Bebeklerin aşı takvimi konusunda güzel bir alıntı yazıyı paylaşıyorum umarım faydalı olur… Ama yine internet üzerindeki bilgileri doktorunuza danışmadan uygulamayın. Diğer yandan aile hekiminiz ve bağlı bulunduğunuz ASM ler bu konuda sizi mutlaka bilgilendirecektir. Yada siz bağlı bulunduğunuz ASM ye giderek size bakan hemşilerinize danışın…

Dünyaya yeni gelen bebeğiniz, çeşitli mikroplar karşısında savunmasızdır. Siz, onun minik bedenini bulaşıcı ve tehlikeli mikroplara karşı aşılatarak koruyabilirsiniz. Böylece, yalnızca kendi bebeğinizi değil, diğer çocukları da korumuş olursunuz. Çünkü bulaşıcı hastalıklar bireysel değil, toplumsal bir sorun. Aşılar konusunda titiz ve dikkatli davranak, bu sorunu ortadan kaldırmak da elimizde… 0-6 yaş arasında yaptırmanız gereken aşıları Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doktor Yıldıray Ünver’e sorduk.

Bebeğinizi aşılatmadan önce

Aşılatma güvenilir bir yöntem olmasına karşın, öncesinde bazı şeylere dikkat edilmesi önem taşır. Bunun için,

Bebeğinizi aşılatmadan önce;

-Daha önce yapılmış aşılara karşı oluşmuş bir reaksiyon varsa bunu bebeğinizin doktoruna bildirin

-Aşılatmadan önce, bebeğinizin henüz ortaya çıkmamış bir hastalığının olup olmadığının kontrol edildiğinden emin olun. Eğer bebeğiniz herhangi bir hastalık belirtisi gösteriyorsa bunu doktorunuza haber verin.

Bebeğinizin aşı takvimi
Bebeğiniz dünyaya geldikten sonra belirli dönemlerde aşı yaptırmanız gerekir. İşte doğumu itibariyle yaptırmanız gereken aşılar….

Doğumda;
Hepatit B

1. ayda

Hepatit B

2. ayda

Difteri – Tetanoz – Boğmaca – Çocuk felci – Hib aşısı ( menenjit )

3. ayda
Verem aşısı

4. ayda

Difteri – Tetanoz – Boğmaca – Çocuk felci – Hib aşısı (menenjit)

5.ayda
Difteri – Tetanoz – Boğmaca – Çocuk Felci – Hib aşısı (menenjit)

6. ayda

Hepatit B

9. ayda

Kızamık

1 yaşta

Suçiçeği

15. ayda

Kabakulak – Kızamık – Kızamıkçık

18. ayda
Difteri – Tetanoz – Boğmaca – Çocuk felci – Hib aşısı ( menenjit )

Bebeğe aşı yapılmaması gereken haller

Genel kanının aksine sadece çok özel durumlar aşı yapılmasına engeldir. Uzmanlar, bu istisnai durumları şöyle açıklıyorlar.

- Lösemi, lenfoma hastalıklarını gibi hastalıkları geçirmiş, bağışıklık sistemi aşırı zayıflamış kişilere (sadece canlı aşılar yapılmaz)

- Ateşli ve ateşsiz ağır hastalık geçirilen hallerde,

- Aşıya ve içeriğine karşı bebeğin hayatını tehdit edecek düzeyde alerjik reaksiyon varsa,

- Karma (OBT) aşısı sonrasındaki 7 gün içersinde beyin hastalığı (ensofolopati) gelişirse sonraki karma aşılarında boğmaca aşısı yapılmaz

Bebeklerde aşı sonrası yan etkiler

Bebeğinizde aşıların yan etkilerinden doğan bazı şikayetler olabilir. Bunları şöyle sıralamak mümkün:

-Ateş

-Huzursuzluk

-Nedensiz ağlama krizleri

-Aşı yerinde sertlik ve kızarıklık

-Ağrı ve hassasiyet genel olarak aşı reaksiyonları olup her aşıda farklılıklar gösterebilir.

Bebeğinizin aşı sonrasında ateşini 24 saat içerisinde belirli aralıklarla ateşini ölçün. Doktorunuzun önereceği dozda ateş düşürücü ilaç kullanın. Eğer bebeğinizin ateşi 38 dereceyi geçerse ve bu yan etkiler dışında başka bir belirti görürseniz hemen doktorunuzu arayın

Dünyaya yeni gelen bebeğiniz mikroplara savunmasızdır. Neyse ki onun minik bedenini mikroplardan korumak için geliştirilmiş aşılar var. Doğumundan itibaren belirli aralıklarla yaptıracağınız bu aşılar, onun minik ve savunmasız bedenini güçlendirir. Doktorunuzun önereceği aşıları yaptırmanız onun bağışıklık sistemini daha güçlü kılmak için şart.

Aşı; zayıflatılmış mikrop

Bağışıklık sisteminin bazı mikroplarla savaşmak için her zaman yeterli olmadığını biliniyor. Aşıların temel amacı da, hastalığa neden olan olası mikroplara karşı, vücudu hazırlamak. Bizim, aşı diye bildiğimiz ilaçlar aslında mikropların zayıflatılmış ve hastalık yapmayacak şekilde vücuda verilmesinden başka birşey değil. Bu zayıf mikropları tanıyan savunma sistemimiz, daha sonra bu tip bir hastalığa neden olan mikroplarla savaşmasını da öğrenmiş oluyor. Aşılanmış vücut, aynı mikropla bir daha karşılaştığında daha az etkileniyor ya da hiç etkilenmiyor. Aşılardan etkin bir şekilde yararlanmak için mutlaka olası hastalık öncesi yani hastalanmadan yapılması gerekiyor. Ayrıca dikkat edilmesi gereken başka bir nokta ise, aşıların uygun yaşta ve uygun aralıklarla yapılması. Bunun için uzun araştırmalar sonunda ortaya çıkarılmış aşı takvimine uyulması çok önemli.

Uzmanlar, bazı anne babaların aşıların riskleri ve ender görülen hastalıklar için yapılan aşılar sözkonusu olunca, aşı yaptırmaya soğuk baktıklarını belirtiyorlar. Oysa günümüzde ender görülen bir çok hastalığın aşılar sayesinde azaldığının akıldan çıkarılmaması gerekiyor. Kendi çocuğunuzu aşılatmak, yalnızca çocuğunuzun sağlığı için yaptığınız doğru bir davranış değil. Toplumsal yarar açısından da doğru yaptığınızı bilmelisiniz. Çünkü kendi çocuğunuzu aşılatarak hem onu koruyorsunuz hem de hastalığın ortadan kalmasına neden oluyorsunuz.

İşte 0-18 ay arasındaki bebeklerde görülmesi olasılığı olan hastalıklar ve onlardan korumak için geliştirilmiş aşılar…

HEPATİT A
Halk arasında “bulaşıcı sarılık” adı verilen Hepatit A, bir tür enfeksiyonel hastalıktır. ve karaciğer enfeksiyonuna neden olan bir hastalıktır. Virüs, karaciğerde iltihaplanmaya yol açar. Hepatit A, ülkemizde yaygın hastalıklardan biridir.

Bulaşma şekli:

Hastalık, dışkı ve ağız yoluyla bulaşır. Virüs, daha önce Hepatit A geçiren kişilerin dışkısında bulunur. Eğer temizlik şartlarına uyulmazsa, hasta, çevresindeki kişilere bulaştırır. Ayrıca virüsün bulaştığı suları içmek ve besin maddeleri kullanmak yolu ilede geçer.

Belirtileri:

Bebek ve çocuklarda bazen belirti vermeden geçer. Bazen de sarılığa nden olur. Virüs bulaşmış çocukların bazılarında, ilerki dönemlerinde ağır tablolara, yoğun tedavi gereken karaciğer yetmezliğine ve ölüme bile neden olabilir. Hepatit Anın başlangıcı genelde anidir. Ateş, huzursuzluk, bulantı, kusma görülür. Genellikle 1 aydan kısa süren belirtilerin ardından iyileşme görülür. Ancak yine de Hepatit A’nın nadiren de hızlı seyrederek ölüme yol açabileceği unutulmamalıdır. Özellikle çocuklarda hijyenik önlemlere dikkat edilmemesin bu hastalığa yakalanma riskini arttırır.

Daha önce Hepatit A geçirmiş hastalar hastalığa karşı bağışıklık kazanırlar.

Aşı şekli:

Hepatit A aşısı daha önce Hepatit A geçirmemiş 2 yaş ve üzeri çocuklarda 6 ay arayla 2 doz şeklinde yapılabilir.

HEPATİT B:

Türkiyede yaklaşık her 10 kişiden biri Hepatit B virüsü taşıyor. Hepatit B, halk arasında ‘sarılık’ olarak biliniyor. Hepatit Akut (ivedi) veya kronik (süregen) karaciğer iltihabı, karaciğer yetmezliği, uzun dönemde siroz ve karaciğer kanserine yakalanma durumu söz konusu olabilir.

Hastalığı geçirenlerin tam olarak iyileşmemesi durumunda ömür boyu taşıyıcılık, Kronik Aktif Hepatit adı verilen karaciğer iltihabı ve ileride siroz ve kanser ortaya çıkabilir

Bulaşma şekli

Hepatit A’dan farklı olarak Hepatit B virüsü cinsel ilişki, kan ve kan ürünleri, vücut salgıları ile bulaşır. Virüsün dirençli olması ndeniyle doğru strilize edilmemiş aletlerle yapılan tıbbi müdahalelerde; diş muayenisi ve tedavileri, sünnet, berber aletleri ya da kişesel temizlik ve bakım eşyalarının ortak kullanımı gibi durumlarda da rahatlıkla bulaşabiliyor. Ayrıca Hepatit B taşıyıcısı hamileler, doğum sırasında bebeğe bulaştırabiliyor. Özellikle bebeklerde anne karnında alınan enfeksiyon durumlarında hızlı gelişen karaciğer yetmezliği olabilir.

Belirtileri

Kronik ve akut olarak seyreden Hepatit B’de, iki farklı tipte belirtiler görülür. Akut şeklinde seyreden Hepatit B tablosunda, halsizlik, karaciğer iltihabı, dışkıda beyazlaşma, sağ kaburga altında ağrı ve iştahsızlık şeklinde seyreder.

Kronik olan Hepatit B de, belirgin bir bulgu yoktur. Uzun vadede, siroz ve kansere kadar uzanan sonuçları olabilir.

Tüm bunlara rağmen hiçbir bulgu vermeden hayat boyu taşıyıcı olan kronik Hepatit olanlar da görülmüştür

Aşı şekli

Hepatit B aşısı, bebek doğar doğmaz başlanmak koşuluyla 0, 1 ve 6. aylarda uygulanır. Aşı 5 yılda bir tekrarlanır. Eğer bebeğin ailesinde Hepatit B varsa aşı, 0, 1, 2 ve 12. aylarda aşılanmalıdır. Bunun dışında son aşıdan 1-6 ay sonra antikor kontrolü yapılır.

Doğum sonrası başlanmayan bebeklerde ise aşının yapılması için öncelikle vücutlarındaki taşıyıcılık faktörlerini öğrenmek için test yapılması gerekir.

ÇOCUK FELCİ AŞISI (POLİOMYELİT)

Çocuk felci özellikle ılıman iklim kuşağındaki gelişmekte olan ülkelerde yaygın olarak görülen bir hastalık. Kaslarda ağrı ve felce neden olan önemli bir hastalıktır. Tedavisi olmayan, kalıcı sakatlıklara ve ölümlere neden olan çocuk felci, oldukça bulaşıcıdır. Her ne kadar ülkemizde son 3 yıldır çocuk felci görülmese de bu virüse karşı bebekleri korumak için aşılama şarttır.

Bulaşma şekli

Çocuk felci, hasta insanların dışkısı, dışkı ile kirlenmiş su ve besinlerin yenip içilmesi veya kalabalık yerlerde havaya yayılan mikropların solunması ile bulaşır.

Belirtileri

Hastalık genellikle belirtileri genelde hafif ateş, baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı-kusma gibi nezlede görülebilecek belirtiler şeklinde ortaya çıkar. Kimi hastalarda hastalık bu belirtilerle sınırlı kalırken kimilerinde de kalıcı felçler ortaya çıkar.

Aşı şekli

Günümüzde çocuk felci aşılarının iki farklı şekli var. Enjeksiyon şeklinde uygulanan İnaktive Çocuk Felci aşısı ve ağızdan damla şeklinde uygulanan Canlı Çocuk Felci Aşısı. Her ikisi de güvenilir olan çocuk bu aşılar, yaşamın ilk aylarından başlayarak 1-2 ay arayla toplam 3 doz ve 18.ayda da bir hatırlatma dozu olarak uygulanır. Ancak enjeksiyon şeklinde yapılan uygulanan çocuklara, ülkemizde, en az 1 doz ağızdan damla şeklindeki aşı yaptırmak da yarar var. Çocuğunuz düzenli olarak aşılanmış olsa bile, kampanya sırasında bir kez daha aşı yaptırmanızda hiçbir sakınca yok.

KIZAMIK-KIZAMIKÇIK VE KABAKULAK AŞISI
Kızamık; ciltte kendini kırmızı döküntülerle belli eden bir viral enfeksiyondur. Havadaki kızamık virüsü, solunum yoluyla bulaşır. Virüsle karşılaştıktan 10-112 gün sonra burun akıntısı, kuru öksürük, kızarık gözler ve 38-38.5 derecelik ateşle kendini belli eder. İlk belirtilerin görülmesinden 2-3 gün sonra ağzın içinde küçük kırmızı lekeler oluşur. Bir veya iki gün sonra da alından başlayarak yüze, boyna ve tüm vücuda yayılan döküntüler görülür. Bu durum 6 gün kadar devam edebilir. Ateşe de neden olan bu döküntüler, solmaya başladıktan sonra ateş de düşer. Kızamıkta; halsizlik, huzursuzluk, ateş, öksürük, burun akıntısı ve nadiren de eklem ağrısı görülebilir. Zatürre, ortakulak iltihabı, beyin iltihabı ve bazen de ölümlere neden olabilir.

Kızamıkçık; solunum yoluyla bulaşan, ciltte pembe döküntülerle kendini gösteren viral bir hastalıktır. Virüs alındıktan 2-3 hafta sonra çocukta hafif ateş, yüzde başlayıp tüm vücuda yayılan kaşıntılı bir döküntü ve kulak arkası ve boyundaki lenf bezlerinde şişme görülür. Döküntü yaklaşık 3 gün, ateş de 1-5 gün arasında sürer. Özellikle hamileliğin erken dönemlerinde kızamıkçığa yakalanan hamilelerin düşük yapma riskinin artar, anne karnındaki bebekte ciddi anormalliklere neden olur.

Kabakulak; kulak altındaki tükrük bezlerinin iltihabı şeklinde açıklanabilir. Kulak memesi hizasında yanaklarda tek veya çift taraflı şişliğe neden olur. Ateş, baş ve kulak ağrısı şeklinde belirtileri vardır. Beyin zarı ve dokusu iltihabı, panreas, testis iltihabına yol açabilir. Sağırlık ve kısırlık gibi kalıcı hasarlara yol açabilir.

Aşı şekli;

9. ayında kızamık aşısı olan bebeklere 15. ayda ve 5-6 yaşlarında Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak aşısı yapılmalıdır. 9. ayında kızamık aşısı yapılmamış bebeklere ise, 12. ayından sonra 1 doz ve 5-6 yaşlarda 1 doz olarak Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak aşısı uygulanmalıdır.

SU ÇİÇEĞİ AŞISI
En çok 5-10 yaşları arasında içi sıvı dolu döküntülerle kendini gösteren bir enfeksiyon hastalığıdır. Bulaşma yolu;

İnsandan insana soluma, öksürme ve hapşırma ve hasta olan kişi ile doğrudan temas şeklinde bulaşır. Yuva, kreş gibi kalabalık ortamlar da bulaşmanın çabuklaşmasını sağlar.

Belirtileri

Suçiçeği; ateş, halsizlik, iştahsızlık yakınmalarını takiben ciltte kırmızı döküntüler belirebilir. Kızarıklıklar kafa derisi, yüz ve gövdenin üst kısımlarından başlayıp daha sonra kol ve bacaklara yayılır. Daha sonra içersinde sıvı biriken lezyonlar patlayarak kabuklanır. Hafif seyirli olmasına rağmen döküntüler kaşınırsa kalıcı izler bırakabilir. Bu hastalık bazen, zatürre, beyin iltihabı, gibi kalıcı sorunlara neden olabilir.

Aşı şekli

15 aylık bebeklere Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak aşısıyla aynı anda rutin olarak uygulanır.

Su çiçeği aşısı özellikle bağışıklık sistemi sorunu olan hastalara uygulanmalıdır. Ancak 1 yaşından büyük ve daha önce su siçeği geçirmemiş çocuklara tek doz olarak da uygulanabilir.

VEREM (TÜBERKÜLOZ) AŞISI
Tüberküloz halk arasında verem olarak da bilinen hastalık. Vücuda giren mikrop, akciğere oradan da beyin zarına, kemik, böbrek gibi çeşitli organlara yayılır. Ömür boyu süren solunum sistem hastalıkları, zeka geriliği ve sakatlık bırakabilir.

Bulaşma yolları;

Solunum yoluyla bulaşır.

Belirtileri

Hastalığın halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı, ateş, terleme, öksürük, balgam çıkarma ve bazen balgamdan kan gelmesi gibi belirtileri vardır.

Aşı şekli

Verem aşısı doğumdan sonra ilk 3 ay içersinde tek doz şeklinde uygulanır. Daha sonra deri testi sonucuna göre ilkokul 1. ve 5. sınıflar ile lise 3. sınıflarında hatırlatma dozları yapılır.

DİFTERİ- BOĞMACA -TETANOZ KARMA AŞISI
Difteri; solunum yoluyla bulaşan difteri, solunum engelleyici bir enfeksiyona kalp yetmezliğine, sinir sisteminde hasarlara neden olabilir. Öksürük, nefes darlığı ve ateş ilk belirtileridir. Hastalığa yakalan her 10 kişiden biri hayatını kaybetmektedir.

Boğmaca genelde, 2 yaşından küçük çocuklarda görülen ve nefes almayı engelleyecek biçimde öksürük nöbetleri şeklinde belirtileri olan bir hastalıktır. Zatürre, beyin kanaması görülebilir hatta ölüme bile neden olur.

Tetanoz az gelişmiş ülkelerde en sık ölüme yol açan 10 hastalıktan birisidir. Toprakta yaşayan bir bakterinin vücutta açılan yara ve kesiklerden girer. Vücuda giren mikrop, salgıladığı zehir ile kaslarda sertleşme ve kasılmalara neden olur. Sağlıksız koşullarda yapılan doğum sırasında göbek kordonun kesimi için kullanılan makas, jilet gibi aletlerten kapılan tetonoz, ölüme yol açabilir.

Karma aşılar içindeki hastalıklar günümüzde az görülse bile, hastalıkların yol açtığı ciddi sağlık sorunları gözönüne alındığından uygulanması çok önemlidir.

Aşı şekli

Difteri aşısı süt çocuklarına karma aşı içersinde 1-2 ay arayla uygulanır. Son enjeksiyondan 1 ve 5 yıl sonra aşının tekrar dozları yapılır. Boğmaca aşısı, karma aşı içersindeki oranlara göre uygulanır. Tetanoz, bebeğin ilk yılında üç kez karma aşı ile aşılanmalı; 1 yıl ve 5 yıl sonra aşısı tekrarlanmalıdır.

HIB AŞISI
HİB, özellikle 5 yaşın altındaki çocuklada menenjit, zatürre ve orta kulak iltihabı gibi bir çok hastalığa neden olan bir bakteri türü. Menenjit beyni saran zarların iltihabıyla oluşan bir hastalıktır. 0-5 yaş arası çocuklarda görülen bakteriyel menenjitlerin en sık karşılaşılan etkeni Hib’tir. Hastalığı geçirenler bazen sağlıklarına kavuşabilirken, bazen de hayatlarını kaybedebilirler. Bazı durumlarda hastalık, vücutta sağırlık, davranış bozukluğu gibi kalıcı hasarlar bırakabilir.

Bulaşma yolları;

Hib, enfeksiyonlarına yakalanan ya da sadece taşıyıcı olan çocukların solunum yollarında ve tükürüklerinde bol miktarda bulunan bakteriler öksürük,aksırık gibi yollarla dış ortama atılırlar. Sağlıklı çocukların ortamda bulunan Hib bakterilerini soluması ile hastalık damlacık enfeksiyonu şeklinde kolayca bulaşır.

Belirtileri;

Hastalığın, yüksek ateş, baş ağrısı, kusma, uyuşukluk, ışık veya sese karşı hassasiyet, kas ağrısı ve bebeğin bezi değiştirilirken bacakları yukarı kaldırıldığında ağrı oluşması ve bunun sonucunda ağlaması, gibi belirtileri vardır.

Aşı şekli

Hib aşısı, 2 aylıkken başlanabilir. Diğer karma aşılarla beraber 2, 4. 5 ve 18 aylık olunca yapılmalıdır.

5’Lİ KARMA AŞI

Boğmaca, Difteri, Tetanoz, Çocuk Felci ve Hib aşılarının tez enjektörde bir araya getirilerek uygulanan aşı şeklidir. Yan etkisi azdır. Özellikle, boğmaca aşısı içeren şekli de vardır.

 Yazının Etiketleri  

Yorum yapın